WĘDROWIEC BEZ TWARZY

Kiedy za oknem ciemno, wietrzno, ponuro, warto powrócić na szlak dawnej wędrówki.    Do miejsca, które porzuciliśmy w czerwcu czyli do Kokořínskiego dolu. Nie oczekujcie zimowych landszaftów, choć i o tej porze jest tam pięknie.

20130217_120652

Jest późna wiosna, a może już lato? Dlaczego? Bo tylko wtedy mogli się spotkać bohaterowie naszej opowieści. Bywali w tych samych miejscach, w tym samym czasie,    lecz się nie poznali, wiemy to na pewno.

Dla Karla Hynka Máchy, romantycznego poety, spotkanie z prawdziwym loupežníkem, jakim był Václav Babinský, byłoby zbyt ważnym wydarzeniem, żeby go nie odnotował.

Znalezione obrazy dla zapytania kokořín zima

Ale mogło być też tak: Babinský stoi na jednej ze skał np. jednej z Pokliček, obserwując drogę w dolinie. Zza zakrętu wynurza się postać samotnego mężczyzny, idącego szybkim krokiem. Jest młody, szczupły i wysoki. Odziany dość skromnie, bez bagażu,                       więc rozbójnik nie zwraca na niego większej uwagi…

Dziwić może tylko jedno: nie widzimy twarzy wędrowca. Widzi ją, oczywiście, Babinský, ale nie my. Dlaczego? Otóż największy czeski romantyk nie doczekał się za życia żadnej podobizny.

Stało się tak z kilku przyczyn. Był biednym studentem, a takim w latach 30 XIX wieku fotografii raczej nie robiono. Poza kręgiem przyjaciół jego dzieła nie zyskały jeszcze rozgłosu. Nie było więc powodu, by go portretować, nawet w formie tak wówczas popularnej miniatury czy choćby rysunku. Wreszcie, któż się spodziewał, że umrze           już w 1836 roku, w wieku zaledwie 26 lat?

Znalezione obrazy dla zapytania karel hynek mácha

Sława przyjdzie dopiero 20 lat później, w połowie stulecia. Wówczas zaczną pojawiać się jego wizerunki, jedne, oparte na opisach słownych, inne – mocno fantazyjne. W 150 rocznicę śmierci poety antropolog prof. Emanuel Vlček, posługując się czaszką Máchy, zrekonstruował jego twarz, zaś rzeźbiarz Milan Knobloch wykonał na tej podstawie ten oto  wizerunek:

Znalezione obrazy dla zapytania karel hynek mácha

Zostawiliśmy jednak żywego Karla Hynka na kokořínskim gościńcu; wróćmy do niego.     Tę trasę przemierzał kilkakrotnie. Dolina zrobiła na nim tak duże wrażenie, że umieścił     w niej akcję swojej jedynej powieści Cikáni (Cyganie, 1835).

Znalezione obrazy dla zapytania kokořínský důl  cikani

Oto jak opisał to miejsce na początku utworu: Pośród urodzajnej równiny leży głęboka, wąska dolina, ciągnąca się przez wiele mil. Podróżny, przebywając rozległą równinę zupełnie się jej nie spodziewa. Dotarłszy na skraj, z lękiem zatrzymuje swój krok,           jak gdyby nagle ziemia przed nim się rozstąpiła. Głęboko pod sobą widzi wierzchołki ciemnych jodeł oraz tu i tam chaty  pomiędzy skałami. (Tłumaczenie fragmentu moje, Cikáni nigdy nie zostali przełożeni na język polski).

1200px-Kokořínsko,_údolí_Pšovky_(Kokořínský_důl),_2012,_026

Podobnie  jak w jego najsłynniejszym poemacie Maj (1836), idylliczna, wiosenna sceneria (pachną bzy, kląskają słowiki) towarzyszy ludzkim tragediom godnym lorda Byrona.

Do takiej właśnie doliny przybywają dwaj Cyganie. Młodszy dowie się, że jest synem Valdemara Lomeckiego, pana na kokořínskim zamku. Ojciec kazał go porzucić w lesie swej byłej kochance, Angelinie, która potem dostała obłędu. Na domiar złego dziedzic uwiódł też  kiedyś jego ukochaną, piękną Żydówkę, Leę.

Znalezione obrazy dla zapytania kokořín hrad

Starszy Cygan (jego opiekun), w rzeczywistości wenecki gondolier, dawny kochanek Angeliny, przybywa dokonać dzieła pomsty. Morduje Lomeckiego, za co później zostaje powieszony. Po jego śmierci i śmierci ukochanej, młody Valdemar (nosi to samo imię       co znienawidzony ojciec) odmówi przyjęcia dziedzictwa i jako Cygan odejdzie w siną dal.

Nie spotkamy go już więcej, choć do samej powieści, a zwłaszcza do jej autora jeszcze powrócimy.

 

Informacje o Szymon Karolewski

Szymon Karolewski, filolog, od wielu lat zajmuje się czeską historią i kulturą, uczy języka czeskiego. Związany z Gdańskiem i Wrocławiem. Mieszka w Gdańsku Oliwie.
Ten wpis został opublikowany w kategorii atrakcje turystyczne w Czechach, Bez kategorii, Czechy, czeskie zamki, literatura czeska i oznaczony tagami , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>