LIKWIDATOR Z TURBODOŁADOWANIEM

Napisano o nim całą bibliotekę książek i słusznie. Józef II władcą był niewątpliwie wybitnym, energicznym i pracowitym. Swoje monarsze rzemiosło traktował z całą powagą.

Znalezione obrazy dla zapytania cisar Josef II.

Jako jedyny Habsburg zyskał szerokie uznanie i nawet sympatię w krajach czeskich;         był bowiem monarchą „ludowym”. Potrafił zatrzymać w polu karetę i rozmawiać                    z rolnikami, a nawet sam próbował orać czy kosić, aby mieć pojęcie o pracy swoich poddanych. Takim go właśnie uwieczniła Božena Němcová w słynnej powieści Babunia (lektura obowiązkowa dla miłośników Czech!).

Znalezione obrazy dla zapytania bozena nemcova babicka

Cesarz-reformator z żelazną konsekwencją modernizował swoje państwo. Idea utylitaryzmu zapanowała niepodzielnie: wszystko miało być pożyteczne i produktywne, nawet religia. Miała służyć szerzeniu moralności, ale też umacniać monarchię.

Co nie przynosiło namacalnych korzyści, musiało zniknąć, zasilając przy okazji kasę państwową. Nie przepuszczono nawet Praskiemu Hradowi, gdzie na licytację wystawiono zbiory Rudolfa II.

Znalezione obrazy dla zapytania prazsky hrad

O poziomie urzędników zajmujących się wyprzedażą może świadczyć opis obrazu przedstawiającego Ledę z łabędziem: „Naga kobieta szczypana przez gęś”.

Dochody z aukcji nie były wielkie; czego nie sprzedano, wyrzucono do zamkowej fosy. Wiek XVIII to podły czas dla antyków i zabytków minionych epok. Doceni je dopiero romantyczny historyzm w następnym stuleciu, kiedy wiele z nich zostanie już bezpowrotnie utraconych.

Pod nóż poszły też praskie (i nie tylko) kościoły. W stolicy zlikwidowano ich aż 70, w tym romańskie rotundy (zostały rozebrane), pamiętającą kazania mistrza Jana Husa Kaplicę Betlejemską i wspaniałą ozdobę Staromiejskiego Rynku – barokową świątynię                         św. Mikołaja.

Znalezione obrazy dla zapytania kostel sv mikulase stare mesto

Zaś z klasztorami było tak: te, które prowadziły działalność edukacyjną tudzież opiekuńczo-leczniczą, pozostawiono. Natomiast inne, zwłaszcza kontemplacyjne i należące do zakonów żebraczych, kasowano bez litości. W ten sposób 114 ośrodków monastycznych w Czechach i na Morawach zakończyło swoje istnienie. Były wśród nich tak szacowne instytucje jak klasztory: św. Jerzego na Hradzie, św. Agnieszki Na Františku, Zbraslav, Sázava… długo by wyliczać.

Co się z nimi potem stało? Część starano się zagospodarować na cele państwowe (koszary, magazyny, więzienia), gospodarcze (manufaktury, fabryki) lub społeczne (domy opieki, szpitale). Reszta poszła na sprzedaż. Nabywała je w większkości arystokracja, trudno powiedzieć, w jakim celu (inwestycje? lokata kapitału? fanaberie?).

Znalezione obrazy dla zapytania kladrubsky klaster

Opactwo w Kladrubach kupił np. słynny marszałek Windischgrätz; urządził tam wspaniałą bibliotekę. Siedzibę norbertanek w Doksanach wydzierżawiła księżna Poniatowska (matka naszego ks. Józefa), Opactwo cysterskie w Plasach przeszło w ręce kanclerza Metternicha; urządził tam rodowe mauzoleum (w którym spoczywa) oraz założył odlewnię wyrobów żeliwnych…

Znalezione obrazy dla zapytania klaster plasy

Wędrując po tych obiektach, jeszcze dziś można usłyszeć legendy będące echem tamtych wydarzeń. W Plasach opowiada się o srebrnych figurach naturalnej wielkości przedstawiających 12 apostołów, ukrytych przed kasatą przez cystersów w niedostępnych zakamarkach monstrualnego budynku klasztornego. Poszukiwacze skarbów nigdy ich       nie odnaleźli. Ciekawe, czy w ogóle istniały?

Czasami podobno zdarzały się cuda, jak np. w Vyšším Brodzie. Kiedy cesarz przybył           do klasztoru (oczywiście z zamiarem skasowania go) tamtejszy opat wymógł na nim obietnicę, że pozostawi klasztor w spokoju, jeśli zakonnik odgadnie jego myśli.

Znalezione obrazy dla zapytania klaster vyssi brod

Pozostawiwszy swego gościa, opat podążył do kuchni. Tam zamienił się na szaty                     z kucharzem, który wyglądał niemal identycznie jak on. Po chwili kucharz w szatach opackich stanął przed cesarzem. – A więc zgadłeś już, co myślę? – spytał monarcha.                 - Tak – odparł kucharz. – Wasza cesarska mość myśli, że jestem opatem…

I tak klasztor przedłużył swoje istnienie. Niestety, ucierpiała na tym jego architektura.       Po XIX-wiecznych przebudowach zamienił się w mało powabną, ale za to bardzo solidną,  neogotycką budowlę, podczas gdy skasowane opactwa, niczym owady zatopione                      w bursztynie, zachowały swój kształt z wcześniejszych epok.

 

Informacje o Szymon Karolewski

Szymon Karolewski, filolog, od wielu lat zajmuje się czeską historią i kulturą, uczy języka czeskiego. Związany z Gdańskiem i Wrocławiem. Mieszka w Gdańsku Oliwie.
Ten wpis został opublikowany w kategorii atrakcje turystyczne w Czechach, Czechy, czeskie zamki, Praga i oznaczony tagami , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>