CZESKA FANTAZJA

Polska fantazja jaka jest – każdy wie i widzi. Nieodżałowanej pamięci Wojciech Młynarski ułożył nawet kiedyś o niej piosenkę „Ułańska fantazja”.

Znalezione obrazy dla zapytania ułańska fantazja

Czeska fantazja jest cywilna aż do bólu. Żadnej Somosierry, Wieniawy wjeżdżającego        na koniu do „Adrii”, żadnych lotników, co to polecą choćby na drzwiach od stodoły          czy chojrackich „potomków” husarii szarżujących po polskich drogach.

maxresdefault

Czeska fantazja jest jak ziemia tego kraju. „To je česká krajina, malebná a oblá jako ženská” – powie bohater książki Sheili Ochovej (Sůl země a blbá ovce). „To jest czeski krajobraz, malowniczy i krągły jak kobieta.”

I rzeczywiście, tutejsze łagodne wyżyny mogą osobom o wyobraźni erotycznej przywodzić na myśl niezbyt szczupłe kształy np. słynnej Boženy, pięknej wieśniaczki, w której zakochał się książę Oldřich i uczynił ją księżną.

Ženíšek.Oldřich.a.Božena

Ale to tylko na pierwszy rzut oka, bowiem kraina czeska kryje w sobie różne niespodzianki. Jedziecie sobie przez Czechy; wzniesienia, pokryte wielkoobszarowymi uprawami,  lekko falują, tu lasek, tam wioska z nieodłączną kopułą barokowego kościoła i robi się sennie…

DSC_0104_panorama1

Aż nagle wzgórza się rozstępują i oto zjeżdżamy ostrą serpentyną w głęboką dolinę rzeki Sázavy, otoczonej gęstymi lasami, w których i dziś święty Prokop (żył tu na przełomie         X  i XI wieku) mógłby założyć pustelnię.

Znalezione obrazy dla zapytania sazavske udoli

Podobnie jest w świecie ludzkim, niespiesznym, uporządkowanym, estetycznym                    i przewidywalnym. Zachodzisz do gospody, a tu siedzą sobie štamgasti, gawędząc przy piwie; nad tym wszystkim króluje Szwejk z dewizą „To chce klid” – „To (czyli picie piwa) wymaga spokoju”. Cóż tu może być ciekawego?

Znalezione obrazy dla zapytania to chce klid

A jednak właśnie z tego „piwnego spokoju”, owej czeskiej wersji dolce far niente, rodzą się perełki słynnego czeskiego humoru tudzież zaskakująco trafne obserwacje absurdów otaczającego świata, wyrażone celnie i lapidarnie. Gdyby nie one, nie wiem, czy powstałby „Szwejk” Haszka, dzieła Hrabala, zwariowane komedie filmowe?

Znalezione obrazy dla zapytania postriziny

Wrażliwość na absurd działa inspirująco, otwierając światy wyobraźni; wspomnijmy    tylko spektakle Semafora i Divadla Járy Cimrmana, fotografie Jana Saudka, rzeźby Davida Černego…

Znalezione obrazy dla zapytania divadlo jary cimrmana

Czeska fantazja to także twórczość dla dzieci, a nie brak tu dorosłych, którzy nie zatracili dziecięcej wrażliwości na świat, dzięki czemu powstały wspaniałe książki, filmy i zabawki… większość Polaków też się z nimi zetknęła.

Zdjęcie 18.03.2017, 21 35 16

Wszystko to byłoby jednak niemożliwe, gdyby nie wbudowany w tę kulturę dar narracji, niewymuszonej, prostej i naturalnej, dalekiej od polskiej zawiłości. Jeśli coś bywa               w Czechach barokowe, to raczej wyobraźnia, nie język.

Jak można było przewidzieć, nie wyczerpałem tematu, ale będę jeszcze wracał                    do przejawów czeskiej fantazji niejednokrotnie.

P.S. Ciekawe, czy po lekturze tego tekstu, ktoś stwierdzi, jak to często to czynią Polacy,           że Czesi są do nas podobni?

 

Informacje o Szymon Karolewski

Szymon Karolewski, filolog, od wielu lat zajmuje się czeską historią i kulturą, uczy języka czeskiego. Związany z Gdańskiem i Wrocławiem. Mieszka w Gdańsku Oliwie.
Ten wpis został opublikowany w kategorii atrakcje turystyczne w Czechach, Czechy, czeski film, czeskie obyczaje, czeskie piwo, literatura czeska i oznaczony tagami , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

8 odpowiedzi na „CZESKA FANTAZJA

  1. ~Monika pisze:

    O, te leporela są przepiękne! Zwłaszcza Pernikova chaloupka :)
    Ale co do czeskiej fantazji.. Są dwie rzeczy, w których moim zdaniem przejawia się nad wyraz mocno: czeskie nazwy tuzemskeho rumu i przede wszystkim – morze! Projekty mające zapewnić Czechom dostęp do morza (jak choćby zalanie słoną wodą terytorium PL czy tunel kolejowy łączący Czechy z Adriatykiem i budowa czeskiej wyspy na Adriatyku z pozyskanego przy kopaniu tunelu piasku) to jest po prostu poezja ;) Na dobry początek postawili w tym śródlądowym kraju latarnię morską :)

    • Szymon Karolewski pisze:

      Takie leporela przywoził mi ojciec z Warszawy w latach 60. Kupował je w Ośrodku Kultury Czechosłowackiej.
      Czeska fantazja to temat olbrzymi, co najmniej na książkę. Jedną z nich jest České snění Pavla Kosatíka, który właśnie pisze o czeskich snach o morzu (nie wszystko uwzględnił – np. pomija b. ciekawe opowiadanie Nerudy z Malostranskych povidek)… Chcę kontynuować temat, koncentrując się na różnych szczegółach… mam nadzieję, że jakoś wyjdzie… Pozdrawiam!
      P.S. Nie wiem, czy załapała się Pani na tekst o czeskich zupach? Był w Lidovkach…

  2. ~Albert pisze:

    Dużo inspiracji!:-)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>