KRZYŻACY W PUDROWANYCH PERUKACH

Z Krzyżakami – sprawa jasna: potężne zamki z czerwonej cegły, zbroje, białe płaszcze, czarne krzyże, Jurand, Danusia, bitwa pod Grunwaldem czyli ogólne średniowiecze.     Potem jeszcze ewentualnie hołd pruski w 1525 roku i na tym koniec.

Historia jest jednak, jak zwykle, bardziej skomplikowana i ciekawa, dlatego chciałbym zaproponować wyprawę śladami Krzyżaków do dzisiejszej Republiki Czeskiej.

To prawda, na początku XVI wieku skończyło się w Prusach krzyżackie państwo, ale zakon istniał dalej; siedzibą wielkiego mistrza stał się Mergentheim koło Stuttgartu. Podczas wojen napoleońskich Krzyżacy utraciwszy znaczną część swoich majątków, przenieśli     swoją centralę do Wiednia, pod opiekę Habsburgów.
Aż do 1923 roku większość wielkich mistrzów zakonu wywodziła się właśnie z tego rodu.

W Czechach Krzyżacy mieli swe posiadłości już od XIII wieku, ciesząc się poparciem ostatnich Przemyślidów oraz Luksemburgów. Niektóre majątki nabyli jednak dopiero        za panowania Habsburgów (po 1526 roku). Należą do nich barokowy pałac w Bruntalu    (40 km na zach. od Opawy)  oraz imponujący zamek Bouzov (około 30 km na pn-zach.     od Ołomuńca).

To właśnie w Bruntalu, letniej rezydencji wielkiego mistrza, ujrzymy w pałacowej sieni malowidło przedstawiające XVIII- wiecznych Krzyżaków w pudrowanych perukach,           a także szereg pamiątek po ostatnim mistrzu-Habsburgu (włącznie z jego melonikiem). Niewidoczny od zewnątrz pałacowy dziedziniec z arkadami to najstarsza, renesansowa część budowli. Wewnątrz zobaczymy rokokowe pomieszczenia, zdobione sztukaterią             i malowidłami. Wyposażenie stanowią XVIII i XIX-wieczne meble. Całości dopełnia galeria starych mistrzów.

Położony wśród wzgórz i lasów Bouzov wygląda niczym romantyczne zamczysko z baśni. Krzyżacy kupili go w końcu XVII wieku, ale przez dwa stulecia mieściła się w nim tylko administracja majątków Zakonu. Jeszcze w XIX wieku budowla wyglądała inaczej niż dziś, łącząc różne style – od gotyku do baroku. Dzisiejszy kształt zyskała na początku XX wieku, w wyniku kosztownej, regotycyzującej przebudowy, dokonanej z pietyzmem przez wielkiego mistrza, arcyksięcia Eugeniusza Habsburga, znawcy i konesera historii sztuki.   Powstały wówczas efektowne, historyzujące wnętrza, nawiązujące stylowo do gotyku            i renesansu, z cennym wyposażeniem (np. zabytkowe, hiszpańskie meble). Podczas zwiedzania zobaczyć też można zamkowe zaplecze (włącznie z kuchniami i toaletami), będące ostatnim krzykiem techniki fin de siècle’u.

Majątki krzyżackie zostały skonfiskowane przez nazistów w 1939 roku; bouzowski zamek stał się kwaterą oddziałów SS. Himmmler zamierzał uczynić go siedzibą stworzonego przez siebie „czarnego zakonu”.

Jak podaje Přehled hradních a zámeckých strašidel Karla Březiny, na bouzovskim zamczysku straszą dwa duchy: biała dama (jest ich na czeskich zamkach dostatek) i czarny rycerz. Często pojawiają się tu ekipy filmowe. W Bouzowie nakręcono niemal 30 filmów,     w większości fabularnych baśni.

 

Informacje o Szymon Karolewski

Szymon Karolewski, filolog, od wielu lat zajmuje się czeską historią i kulturą, uczy języka czeskiego. Związany z Gdańskiem i Wrocławiem. Mieszka w Gdańsku Oliwie.
Ten wpis został opublikowany w kategorii Bez kategorii i oznaczony tagami , , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>